مقدمه

دستيابي به آرمان هاي بلند نظام مقدس جمهـوري اسـلامي ايـران مسـتلزم تلاش همه جانبه در تمام ابعاد فرهنگي، علمي، اجتماعي و اقتصادي است. از اين رو تدوين و اجراي برنامـه هـاي پيشـرفت در بـازه هـاي زمـاني معـين و اختصاص منابع لازم براي تحقق اهداف اين برنامه ها از لوازم ضـروري احـراز جايگاهي در شأن ايران اسلامي است. از سوي ديگر مقولة علـم و فنـاوري از مهمترين زيرساختهاي پيشرفت كشور و ابزار جدي رقابـت در عرصـه هـاي مختلف است. به اين ترتيب تحقق آرمان هاي متعالي انقـلاب اسـلامي ايـران نظير احياي تمدن عظيم اسلامي، حضور سـازنده، فعـال و پيشـرو در ميـان ملتها و كسب آمادگي براي برقراري عـدالت و معنويـت در جهـان در گـرو پيشرفتي همه جانبه در علم اسـت؛ علمـي كـه داراي سـه شاخصـة عـدالت، معنويت و عقلانيت است.

تحقق اين هدف نيازمند ترسيم نقشه راهي است كه در آن نحوه طي مسير، منابع و امكانات لازم، تقسيم كار در سطح ملي و الزامات طي اين مسـير بـه طور شفاف و دقيق مشخص شـده باشـد. ازايـنرو لازم اسـت چشـمانـداز و راهبردهاي علم و فناوري در سطوح كلان و عملياتيتر نظير برنامههاي پـنج ساله توسعه كشور، تدوين شود. در ترسيم اين نقشه كوشش شده، تا با الهام گيري از اسناد بالادستي و بهرهگيري از ارزشهاي بنيـادين آنهـا و توجـه بـه اهداف راهبردي نظام جمهوري اسلامي ايران، چشمانـداز علـم و فنـاوري در افق 1404 هجري شمسي تبيين شود. در اين چشمانداز، »جمهوري اسلامي ايران با اتكال به قدرت لايزال الهي و با احياي فرهنگ و برپايي تمدن نـوين اسلامي- ايراني براي پيشرفت ملي، گسترش عدالت و الهامبخشي در جهان، كشوري برخوردار از انسانهـاي صـالح، فرهيختـه، سـالم و تربيـتيافتـه در مكتب اسلام و انقلاب و با دانشمنداني در تراز برترينهـاي جهـان؛ توانـا در توليد و توسعة علم و فناوري و نـوآوري و بـه كـارگيري دسـتاوردهاي آن و ج پيشتاز در مرزهاي دانش و فناوري با مرجعيت علمي در جهان« خواهد بود. رهبر معظم انقلاب اسلامي با دركي هوشمندانه از ظرفيت كشـور در ايفـاي اين نقش خطير و نيز با اشراف بر امكانات و استعدادهاي عظـيم موجـود در كشور، خواستار هدف گذاري دقيق در زمينة علم و فناوري و برنامه ريزي هاي عملياتي، زمان بندي شده و يكپارچه در سطوح مختلف اين عرصه شـده انـد. ايشان بارها بر لزوم بهره برداري بهينه از مجموعة منابع كشور براي حركتـي منظم و پيوسته از وضعيت موجود به جايگاه علمي آرمـاني، در قالـب نقشـة جامع علمي كشور تأكيـد داشـته انـد. ايـن تأكيـدات در كنـار رهنمودهـاي سال هاي گذشتة معظمله با مضامين جنبش نرم افزاري و نهضت توليد علـم و نيز انتظار جدي ايشان براي اهتمام و جديت در مسير پيشرفت علمي كشور موجب گرديد كه تدوين نقشة جامع علمي كشور به طور ويژه در دستور كار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار گيرد.

نقشة جامع علمي كشور بنا به تعريف، مجموعه اي است جامع و هماهنـگ و پويا و آينده نگر، شـامل مبـاني، اهـداف، سياسـت ها و راهبردهـا، سـاختارها و الزامات تحول راهبردي علم و فناوري مبتنـي بـر ارزش هـاي اسـلامي بـراي دستيابي به اهداف چشم انداز بيست ساله كشور در اين سند تـلاش شـده بـر مباني ارزشي و بومي كشور، تجربيات گذشته و نظريه ها و نمونه هاي علمي و تجارب عملي تكيه شود. در اين خصوص توجه به نكات زير ضروري است:

با ابلاغ نقشه جامع علمي كشور لازم است كليه دستگاه هاي اجرايي و نهادها نهايت تلاش خود براي اجراي كامل برنامه ها و انجام اقدامات لازم را بـه كـار گيرند. اميد است كه با اجراي اين نقشه زمينه و بستر لازم براي تحقق كامل اهداف نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران و انتظارات به حـق مقـام معظـم رهبري از جامعه علمي فراهم شود، انشاءاالله.